Slaap je in bepaalde fasen van je menstruatiecyclus onrustiger, of voel je je dan vermoeider terwijl je slaaptracker nauwelijks verschil laat zien? Dat kan een persoonlijk en terugkerend patroon zijn. Nieuw onderzoek laat zien dat slaap, stemming en lichamelijke klachten rond de cyclus samen kunnen veranderen, maar ook dat die veranderingen sterk van persoon tot persoon verschillen.
De belangrijkste boodschap: er bestaat niet één vast “menstrueel slaappatroon”. Sommige mensen ervaren vooral rond de menstruatie of in de fase daarvoor meer slapeloosheid, vermoeidheid of een slechtere slaapkwaliteit. Anderen merken nauwelijks cyclische verschillen.
Wat onderzocht de studie?
Onderzoekers volgden 142 deelnemers met verschillende psychiatrische klachten gedurende één tot drie menstruatiecycli. Zij rapporteerden dagelijks onder meer hun slaapkwaliteit, slapeloosheid, vermoeidheid, stemming en pijn.
Een kleinere groep van 39 deelnemers droeg daarnaast een Oura-ring. Daarmee konden de onderzoekers zelfgerapporteerde slaap vergelijken met door een wearable geschatte slaapgegevens.
De studie verscheen op 20 augustus 2026 in het wetenschappelijke tijdschrift SLEEP.
Verandert slaap gedurende de menstruatiecyclus?
Ja, slaap kan gedurende de menstruatiecyclus veranderen, maar het moment en de aard van die verandering zijn niet voor iedereen hetzelfde.
De onderzoekers vonden verschillende subgroepen. Bij sommige deelnemers verslechterden ervaren slapeloosheid, vermoeidheid of slaapkwaliteit rond de menstruatie. Bij anderen ontstonden klachten eerder in de luteale fase: de periode na de eisprong en voor de menstruatie. Er waren ook deelnemers bij wie geen duidelijk cyclisch slaappatroon zichtbaar was.
Dat verschil tussen mensen is belangrijk. Een gemiddelde over de hele groep kan namelijk verhullen dat de ene persoon een duidelijk terugkerend patroon heeft, terwijl de andere persoon nauwelijks verandering ervaart.
Slaap, stemming en pijn kunnen tegelijk veranderen
De subjectief ervaren slaappatronen liepen in deze studie geregeld gelijk op met veranderingen in negatieve stemming, pijn en suïcidale gedachten. Dat betekent niet dat een slechte nacht deze klachten veroorzaakt. Het onderzoek was observationeel en kan alleen laten zien dat bepaalde veranderingen op vergelijkbare momenten voorkwamen.
Wel onderstreept de studie dat slaap niet losstaat van de rest van het dagelijks functioneren. Wanneer slaapklachten steeds in dezelfde fase van de cyclus toenemen, kan dat waardevolle informatie zijn voor een gesprek met een arts, psycholoog of slaapdeskundige.
Wat als je slaaptracker iets anders zegt?
Een opvallend punt is dat de dagelijks ervaren slaapklachten vaak duidelijker samenhingen met andere klachten dan de gegevens van de wearable. Dat maakt de slaaptracker niet waardeloos. Een wearable en een slaapdagboek meten alleen verschillende kanten van slaap.
Een ring of horloge maakt een schatting op basis van onder meer beweging en hartslag. Zo’n apparaat weet niet precies hoe uitgerust je je voelt, hoeveel moeite het kostte om in slaap te vallen of hoe belastend een nacht voor je was.
Daarom is de beste vraag niet: “Wie heeft er gelijk, ik of mijn tracker?” De betere vraag is: “Welk patroon ontstaat er als ik mijn metingen én mijn ervaring naast elkaar leg?”
Waarom is dit onderzoek belangrijk?
Veel adviezen over menstruatie en slaap zijn algemeen geformuleerd. Dit onderzoek laat juist zien dat een persoonlijke benadering nodig is. Cyclusbewust naar slaap kijken kan helpen om terugkerende kwetsbare momenten te herkennen.
Tegelijk vraagt het onderzoek om voorzichtigheid. De deelnemers vormden een geselecteerde psychiatrische onderzoeksgroep en waren geworven vanwege recente suïcidaliteit. De resultaten zijn daarom niet automatisch van toepassing op iedereen die menstrueert. Bovendien droeg maar een klein deel van de deelnemers een wearable en waren de analyses naar subgroepen verkennend.
De studie bewijst dus niet dat de menstruatiecyclus slaapklachten veroorzaakt. De bevindingen moeten eerst in grotere en bredere groepen worden herhaald.
Praktische inzichten
- Houd gedurende enkele cycli niet alleen je menstruatiedagen bij, maar noteer ook kort je slaapkwaliteit, inslaaptijd, nachtelijk wakker worden, vermoeidheid, stemming en eventuele pijn.
- Kijk naar terugkerende patronen over meerdere maanden. Eén slechte nacht zegt weinig over een mogelijk verband met de cyclus.
- Gebruik wearablegegevens als aanvullende informatie. Laat een slaapscore niet bepalen of jouw klachten “echt” zijn.
- Plan in een terugkerende kwetsbare fase waar mogelijk extra ruimte voor rust, regelmaat en herstel.
- Bespreek duidelijke of belastende patronen met een zorgprofessional. Een slaap- of cyclusdagboek kan zo’n gesprek concreter maken, maar is geen diagnostisch instrument.
Bronnen
Nagpal A, Patterson A, Ross A, et al. Characterizing Nonlinear Heterogeneous Sleep Trajectories across the Menstrual Cycle in a Transdiagnostic Psychiatric Population. SLEEP. Online gepubliceerd op 20 augustus 2026.
https://doi.org/10.1093/sleep/zsag220
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42623258
Doe de slaaptest
Wil je weten hoe het met jouw slaap gesteld is? Vul dan onze slaaptest in en ontdek waar voor jou de meeste winst te behalen is.