Slaapapneu wordt vaak onderzocht met één nacht slaapmeting. Maar wat als die ene nacht toevallig een rustige nacht is? Of juist een slechte?
Nieuw onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift SLEEP laat zien dat de ernst van obstructieve slaapapneu behoorlijk kan verschillen van nacht tot nacht. En juist die wisseling lijkt mogelijk iets te zeggen over de gezondheid van hart en bloedvaten.
Dat maakt de boodschap niet ingewikkelder, maar wel menselijker: slaap is geen momentopname.
Slaapapneu schommelt meer dan we vaak denken
Bij obstructieve slaapapneu stokt de ademhaling herhaaldelijk tijdens de slaap. De gebruikelijke maat daarvoor is de AHI: het aantal ademstops of ademhalingsverminderingen per uur slaap.
In de praktijk wordt die ernst vaak vastgesteld op basis van één nacht. Dat is begrijpelijk, want slaaponderzoek moet uitvoerbaar blijven. Maar slaap is gevoelig voor houding, alcoholgebruik, stress, verkoudheid, temperatuur, vermoeidheid en ritme. Daardoor kan de ene nacht duidelijk verschillen van de andere.
De onderzoekers bekeken gegevens van 3.159 mensen die gedurende langere tijd een gevalideerde slaapmeter onder het matras gebruikten. Zij vergeleken niet alleen de gemiddelde ernst van slaapapneu, maar ook hoe sterk die ernst van nacht tot nacht varieerde.
Wat vonden de onderzoekers?
De studie keek naar zelfgerapporteerde, door een arts vastgestelde hart- en vaatproblemen, zoals een hartinfarct, beroerte, angina pectoris, coronaire hartziekte of hartfalen.
De belangrijkste bevinding: mensen met een hogere nacht-tot-nachtvariatie in slaapapneu-ernst hadden vaker een voorgeschiedenis van zulke cardiovasculaire gebeurtenissen. Dat verband bleef zichtbaar nadat de onderzoekers rekening hielden met onder meer leeftijd, geslacht, BMI, roken, alcoholgebruik en de gemiddelde ernst van slaapapneu.
Belangrijk om rustig te benoemen: dit bewijst niet dat wisselende slaapapneu rechtstreeks hart- en vaatziekten veroorzaakt. De studie laat een verband zien. Het kan ook zijn dat bestaande gezondheidsproblemen de slaapapneu grilliger maken. Toch is het signaal interessant, omdat het laat zien dat één gemiddelde score soms te weinig nuance geeft.
Waarom dit praktisch belangrijk is
Voor mensen met klachten kan dit herkenbaar zijn. De ene nacht snurken, stokken in de ademhaling of wakker schrikken; de andere nacht lijkt het mee te vallen. Dat wisselende patroon kan ertoe leiden dat slaapapneu minder snel wordt herkend of onderschat wordt.
Ook voor professionals is dit relevant. Een eenmalige meting kan nuttig zijn, maar vertelt mogelijk niet altijd het volledige verhaal. Zeker bij duidelijke klachten, wisselende nachten of een verhoogd risico op hart- en vaatproblemen kan het zinvol zijn om breder naar slaappatronen te kijken.
Daarmee is de conclusie niet dat iedereen langdurig gemonitord moet worden. Wel laat dit onderzoek zien dat slaapapneu dynamischer is dan één cijfer op één nacht.
Let op signalen die vaker terugkomen
Slaapapneu gaat niet altijd gepaard met extreem luid snurken. Mogelijke signalen zijn onder meer:
- vaak wakker worden of onrustig slapen
- ademstops die door een partner worden opgemerkt
- ochtendhoofdpijn
- droge mond bij het wakker worden
- niet uitgerust wakker worden ondanks voldoende uren in bed
- slaperigheid of concentratieproblemen overdag
- hoge bloeddruk of hart- en vaatklachten in combinatie met slaapproblemen
Deze signalen betekenen niet automatisch dat iemand slaapapneu heeft. Maar ze zijn wel reden om slaap serieuzer te nemen en zo nodig professioneel advies te vragen.
De kern: kijk naar patronen, niet alleen naar losse nachten
Deze studie past bij een bredere ontwikkeling in slaaponderzoek: we gaan slaap steeds minder zien als één losse meting, en steeds meer als een patroon door de tijd heen.
Dat is goed nieuws. Want juist in patronen wordt zichtbaar wat iemand in het dagelijks leven ervaart. Niet alleen: hoe was je slaap vannacht? Maar ook: hoe stabiel is je slaap eigenlijk? En wat gebeurt er met je herstel als je nachten sterk verschillen?
Voor slaapapneu kan die vraag extra belangrijk zijn, omdat ademhaling, zuurstof, hartslag en bloeddruk tijdens de nacht nauw met elkaar verbonden zijn.
Praktische inzichten
- Eén slaapmeting kan waardevol zijn, maar geeft niet altijd het volledige beeld.
- De ernst van slaapapneu kan per nacht behoorlijk wisselen.
- Grote schommelingen in slaapapneu-ernst kunnen mogelijk wijzen op een groep mensen met extra cardiovasculaire kwetsbaarheid.
- De studie toont een verband, geen bewezen oorzaak-gevolgrelatie.
- Bij terugkerende klachten is het verstandig om slaap niet weg te wuiven, zeker niet bij bestaande hart- en vaatrisico’s.
Bronvermelding
Deze column is gebaseerd op:
Lechat et al. (2026). “High night-to-night variability in obstructive sleep apnea severity is associated with prevalent cardiovascular disease.” SLEEP, Volume 49, Issue 6, June 2026.
https://academic.oup.com/sleep/article/49/6/zsag084/8541706
https://doi.org/10.1093/sleep/zsag084
Call to action
Wil je weten hoe het met jouw slaap gesteld is? Vul dan onze slaaptest in en ontdek waar voor jou de meeste winst te behalen is.