Nieuw slaaponderzoek laat zien dat pink noise en slaapgeluiden niet altijd onschuldig zijn. Oordoppen beschermden de slaap beter tegen omgevingsgeluid dan continue achtergrondruis.
Veel mensen vallen in slaap met een rustgevend geluid
Een zacht regenbuitje, het ruisen van de zee of een speciale slaapapp met pink noise. Steeds meer mensen gebruiken slaapgeluiden om sneller in slaap te vallen of om storende geluiden uit de omgeving te maskeren. Het voelt prettig en ontspannen. Maar betekent dat ook dat je daadwerkelijk beter slaapt?
Een recent wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het antwoord minder vanzelfsprekend is dan vaak wordt gedacht. Het toevoegen van geluid blijkt namelijk niet altijd de beste oplossing.
Geluid toevoegen of juist geluid wegnemen?
Wie in een drukke straat woont, naast een snurkende partner slaapt of gevoelig is voor omgevingsgeluiden, zoekt vaak naar manieren om de slaapkamer stiller te maken. Veel slaapapps en sound machines spelen daarom de hele nacht een constante achtergrondruis af, zoals white noise of pink noise.
Onderzoekers van de University of Pennsylvania wilden weten wat hiervan daadwerkelijk het effect is op onze slaap. Daarbij vergeleken zij verschillende situaties:
- slapen in stilte;
- slapen met omgevingsgeluid;
- slapen met pink noise;
- slapen met pink noise én omgevingsgeluid;
- slapen met oordoppen.
Alle deelnemers sliepen meerdere nachten in een slaaplaboratorium, waarbij hun slaap uitgebreid werd gemeten met polysomnografie. Daarbij worden onder andere hersenactiviteit, slaapfasen, hartslag en ademhaling geregistreerd.
Pink noise blijkt niet altijd gunstig
De onderzoekers ontdekten dat pink noise niet automatisch leidt tot een betere nachtrust. Sterker nog: deelnemers die pink noise gebruikten, brachten gemiddeld minder tijd door in de REM-slaap.
Dat is opvallend, omdat juist REM-slaap een belangrijke rol speelt bij:
- het verwerken van emoties;
- geheugen en leerprocessen;
- herstel van de hersenen;
- mentale gezondheid.
Hoewel het om een relatief kleine laboratoriumstudie gaat, laat het onderzoek zien dat een continu achtergrondgeluid mogelijk ook een nadeel kan hebben.
Oordoppen deden het beter
Nog opvallender was dat oordoppen beter bleken te beschermen tegen storende omgevingsgeluiden dan pink noise.
Dat is eigenlijk logisch.
Een sound machine voegt voortdurend geluid toe aan de slaapkamer. Oordoppen doen juist het tegenovergestelde: zij verminderen de hoeveelheid geluid die de hersenen moeten verwerken.
Voor mensen die veel last hebben van verkeersgeluid, vliegtuigen of andere omgevingsgeluiden kan het daarom slimmer zijn om eerst te kijken hoe het geluidsniveau daadwerkelijk verlaagd kan worden, voordat er extra geluid wordt toegevoegd.
Het brein blijft ook tijdens de slaap luisteren
Veel mensen denken dat we tijdens het slapen niets meer horen. Toch blijven onze hersenen geluiden verwerken, ook als we diep slapen.
Plotselinge geluiden kunnen leiden tot korte ontwakingen die je de volgende ochtend vaak niet meer herinnert. Maar ook een constante geluidsbron kan invloed hebben op de opbouw van je slaap.
Dat betekent niet dat slaapgeluiden voor iedereen slecht zijn. Sommige mensen ervaren juist veel rust door een constante achtergrondruis. Het nieuwe onderzoek laat vooral zien dat we voorzichtig moeten zijn met de aanname dat meer geluid automatisch een betere slaap oplevert.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Gebruik je iedere nacht een slaapapp of sound machine? Dan is er geen reden om direct te stoppen. Wel is het verstandig om jezelf een paar vragen te stellen.
- Word je echt uitgerust wakker?
- Heb je het geluid steeds harder nodig om in slaap te vallen?
- Staat het apparaat de hele nacht aan terwijl je vooral moeite hebt met inslapen?
- Is het echte probleem misschien een lawaaiige slaapkamer?
- Zou geluidsisolatie of een goed paar oordoppen hetzelfde effect kunnen geven?
Soms is het aanpakken van de oorzaak effectiever dan het maskeren van het probleem.
Praktische tips
Wil je jouw slaapomgeving verbeteren? Dan kunnen deze eenvoudige adviezen helpen:
- Verminder omgevingsgeluid waar mogelijk, bijvoorbeeld door ramen te sluiten of geluidslekken te beperken.
- Probeer eventueel kwalitatieve oordoppen als je veel last hebt van omgevingsgeluid.
- Gebruik slaapgeluiden liever tijdelijk of op een laag volume.
- Zet een timer zodat de sound machine niet de hele nacht blijft spelen.
- Plaats een sound machine nooit direct naast je hoofd of dicht bij het bed van een kind.
- Kijk niet alleen naar hoe snel je in slaap valt, maar vooral naar hoe uitgerust je ‘s ochtends wakker wordt.
Technologie is een hulpmiddel, geen wondermiddel
De markt voor slaaptechnologie groeit snel. Van slimme matrassen en wearables tot slaapapps en sound machines: steeds meer producten beloven een betere nachtrust.
Dat is een positieve ontwikkeling, zolang technologie wordt ingezet om de slaap te ondersteunen en niet onbedoeld nieuwe prikkels toevoegt.
Goed slapen begint nog altijd met een rustige slaapomgeving, een regelmatig slaapritme en inzicht in je eigen slaapgedrag.
Bron
Deze column is gebaseerd op de wetenschappelijke studie:
Basner M. e.a. – Efficacy of pink noise and earplugs for mitigating the effects of intermittent environmental noise exposure on sleep, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift SLEEP (Oxford Academic).
Wetenschappelijke publicatie:
https://academic.oup.com/sleep/advance-article/doi/10.1093/sleep/zsag001/8452884
Publiekssamenvatting:
https://www.sciencedaily.com/releases/2026/02/260203030529.htm
Doe de gratis slaaptest
Benieuwd hoe het met jouw slaap gesteld is? Doe de gratis slaaptest van het SlaapKennisCentrum en ontdek waar voor jou de meeste winst te behalen is. Zo krijg je inzicht in jouw slaapgedrag én praktische adviezen om beter te slapen.